Wiedza w pigułce: Jaka część mowy

Części mowy to grupy wyrazów pełniących podobną rolę w zdaniu. Rozpoznajemy je, zadając odpowiednie pytania.

Żeby określić, jaką częścią mowy jest dany wyraz, zadaj do niego pytanie. Każda część mowy odpowiada na inne pytania i pełni inną rolę w zdaniu.

Rzeczownik to nazwa osoby, zwierzęcia, rzeczy lub pojęcia. Odpowiada na pytania: kto? co?

Rzeczowniki odmieniają się przez przypadki i liczby. Mogą być nazwami konkretnymi (stół, pies, mama) lub abstrakcyjnymi (miłość, radość, prawda).

Przykłady: dom, rzeka, nauczyciel, szczęście.

Czasownik oznacza czynność lub stan. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje?

Czasowniki odmieniają się przez osoby, liczby, czasy i rodzaje. To właśnie czasownik pełni w zdaniu rolę orzeczenia.

Przykłady: biega, czyta, śpi, myśli, jest.

Przymiotnik określa rzeczownik i opisuje jego cechy. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? czyj?

Przymiotnik zawsze towarzyszy rzeczownikowi i odmienia się tak jak on – przez przypadki, liczby i rodzaje. Pozwala dokładniej opisać osobę, zwierzę lub rzecz.

Przykłady: wysoki, zielona, piękne, maminy.

Przysłówek określa czasownik, przymiotnik lub inny przysłówek. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy? ile?

Przysłówek jest nieodmienny – zawsze ma tę samą formę. Często powstaje od przymiotnika: szybki → szybko, cichy → cicho.

Przykłady: szybko, bardzo, tu, wczoraj, nieźle.

Jak rozpoznać część mowy? Zadaj pytanie: kto? co? – rzeczownik. Co robi? – czasownik. Jaki? – przymiotnik. Jak? gdzie? kiedy? – przysłówek. Sprawdź też, czy wyraz się odmienia – przysłówek jest nieodmienny.