Wiedza w pigułce: Legenda

Legenda to utwór epicki, w którym wydarzenia realistyczne mieszają się z fantastycznymi, a jej treść często zawiera ziarno prawdy.

Legenda to jeden z najstarszych gatunków literackich – początkowo przekazywana ustnie z pokolenia na pokolenie, dopiero potem spisana. Dlatego autorzy legend są często anonimowi. Legendy najczęściej opowiadają o powstaniu miast lub państw albo są związane z historią konkretnych miejsc. Często pojawiają się w nich postacie historyczne oraz siły nadprzyrodzone. Gatunkami bardzo podobnymi do legendy są podanie i klechda.

Cechy legendy: anonimowy autor, przekaz ustny, ziarno prawdy, postacie historyczne, mieszanie realizmu z fantastyką, związek z konkretnym miejscem lub wydarzeniem.

Legendy różnią się od baśni tym, że są osadzone w konkretnym miejscu lub czasie historycznym i często nawiązują do prawdziwych wydarzeń. Baśń dzieje się „dawno, dawno temu" gdzieś nieokreślonym – legenda zazwyczaj w konkretnym mieście lub kraju.

Przykłady: legenda o smoku wawelskim, legenda o Lechu, Czechu i Rusie, legenda o Syrence Warszawskiej, legenda o Wandzie, co nie chciała Niemca.

Jak rozpoznać legendę? Sprawdź, czy utwór jest związany z prawdziwym miejscem lub historią, czy pojawiają się w nim postacie historyczne i elementy fantastyczne. Jeśli tak – to legenda.