Wiedza w pigułce: Tryby czasownika - wybierz tryb

Tryb czasownika określa, w jaki sposób mówimy o czynności – czy jest rzeczywista, możliwa czy nakazana. Wyróżniamy trzy tryby: oznajmujący, przypuszczający i rozkazujący.

Tryb oznajmujący – mówimy o czymś, co naprawdę się dzieje, działo lub będzie się dziać.

To najczęstszy tryb – używamy go w zdaniach stwierdzających fakty. Czasownik może być w czasie teraźniejszym, przeszłym lub przyszłym.

Przykłady: Ania czyta książkę. Wczoraj padało. Jutro pójdziemy do kina.

Tryb przypuszczający – mówimy o czymś, co jest możliwe, warunkowe lub wyobrażone. Tworzymy go przez dodanie cząstki -by.

Przykłady: Poszłabym do kina, gdyby był dobry film. Chciałbym zjeść pizzę. Moglibyśmy pojechać nad morze.

Tryb rozkazujący – wydajemy polecenie, prośbę lub zakaz. Najczęściej w 2. osobie liczby pojedynczej lub mnogiej.

Przykłady: Czytaj! Chodźcie tu! Nie hałasuj! Proszę wejść. Niech Marek przyjdzie.

Jak rozpoznać tryb? Sprawdź, co wyraża zdanie: fakt – tryb oznajmujący, możliwość lub warunek (z -by) – tryb przypuszczający, polecenie lub prośba – tryb rozkazujący.