Wiedza w pigułce: Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie

Zdanie złożone składa się z dwóch lub więcej zdań składowych. Może być złożone współrzędnie (zdania równorzędne) lub podrzędnie (jedno zdanie zależy od drugiego).

W zdaniu złożonym współrzędnie oba zdania są równorzędne – żadne nie zależy od drugiego. Spójniki: i, oraz, ale, lecz, jednak, lub, albo, więc, dlatego.

Przykłady: Ania czyta, a Marek śpi. Padało, więc wzięłam parasol. Pójdę do kina lub zostanę w domu.

W zdaniu złożonym podrzędnie jedno zdanie zależy od drugiego – jest jego częścią i pełni w nim określoną rolę. Spójniki: że, żeby, który, ponieważ, gdy, kiedy, jeśli, chociaż.

W zdaniu podrzędnym możemy wyróżnić zdanie nadrzędne (główne) i zdanie podrzędne (zależne). Zdania podrzędnego nie możemy wyjąć ze zdania bez utraty sensu całości.

Przykłady: Wiem, że jutro będzie ładna pogoda. Zjem obiad, kiedy wrócę do domu. Kupiłam książkę, która była bardzo ciekawa.

Jak odróżnić współrzędne od podrzędnego? Sprawdź, czy zdania są równorzędne i mogłyby istnieć osobno – to współrzędne. Jeśli jedno zdanie zależy od drugiego i bez niego traci sens – to podrzędne.