Wiedza w pigułce: Baśń

Baśń to utwór epicki, w którym świat rzeczywisty miesza się z fantastycznym, dobro walczy ze złem, a dobro zawsze zwycięża.

Baśń to jeden z najstarszych gatunków literackich, pisany prozą. O wydarzeniach opowiada narrator. Baśnie znamy dziś głównie dzięki zbieraczom ludowych opowieści – najsłynniejsi autorzy to Hans Christian Andersen, Jacob i Wilhelm Grimm oraz Charles Perrault.

Cechy baśni: nieokreślony czas i miejsce akcji, obecność magii i postaci fantastycznych, wyraźny podział na dobro i zło, szczęśliwe zakończenie.

Baśń zaczyna się zazwyczaj od słów „Dawno, dawno temu…" i kończy „I żyli długo i szczęśliwie" – czas i miejsce akcji są nieokreślone. Obok zdarzeń realistycznych pojawiają się zdarzenia fantastyczne: magiczne przedmioty, mówiące zwierzęta, wróżki, czarodzieje, królowie i księżniczki. Bohaterowie są często skontrastowani – jeden jest dobry, drugi zły. Przyrodę bywa uosobiona, czyli zachowuje się jak człowiek. Tematem jest zazwyczaj walka dobra ze złem, która zawsze kończy się zwycięstwem dobra.

Przykłady: Kopciuszek, Śnieżka, Calineczka, Jaś i Małgosia, O rybaku i złotej rybce.

Jak rozpoznać baśń? Sprawdź, czy czas i miejsce są nieokreślone, czy pojawiają się magiczne postacie i przedmioty oraz czy dobro zwycięża na końcu. Jeśli tak – to baśń.