Wiedza w pigułce: Etykieta językowa

Etykieta językowa to zbiór zasad grzecznego i stosownego zachowania językowego – reguł dotyczących tego, jak zwracamy się do innych w różnych sytuacjach.

To, jak mówimy do innych ludzi, zależy od sytuacji, relacji i kontekstu. Inne słowa stosujemy w rozmowie z rówieśnikami, inne z nauczycielem, a jeszcze inne w oficjalnych pismach. Przestrzeganie etykiety językowej to oznaka szacunku i kultury osobistej.

Podstawowe zasady etykiety językowej: używamy form grzecznościowych pan, pani zwracając się do dorosłych, mówimy proszę, dziękuję, przepraszam, dostosowujemy styl do sytuacji.

Naruszeniem etykiety językowej jest m.in. mówienie do obcej dorosłej osoby per ty, używanie wulgaryzmów, przerywanie rozmówcy, krzyczenie, ignorowanie powitania lub stosowanie języka nieoficjalnego w sytuacjach formalnych.

Przykłady poprawne: Dzień dobry, czy mógłby pan mi pomóc? Przepraszam, że przeszkadzam. Bardzo dziękuję.

Przykłady naruszenia: Hej, powiedz mi. Nie chce mi się. Co ty gadasz? (w sytuacji oficjalnej).

Jak ocenić, czy zachowanie jest zgodne z etykietą? Zastanów się, czy dane słowa są odpowiednie do sytuacji i relacji z rozmówcą. W sytuacjach oficjalnych – język formalny i formy grzecznościowe. W kontaktach z rówieśnikami – luz, ale bez obraźliwości.