Wiedza w pigułce: Zdania złożone współrzędnie

Zdanie złożone współrzędnie składa się z dwóch zdań składowych, które są równorzędne – żadne nie jest ważniejsze od drugiego i żadne nie wynika z drugiego.

W zdaniu złożonym współrzędnie oba zdania składowe mogłyby istnieć osobno. Łączymy je spójnikami współrzędnymi. Wyróżniamy cztery rodzaje zdań złożonych współrzędnie.

Łączne – zdania są połączone, jedno dopełnia drugie. Spójniki: i, oraz, a, też, także, ani.

Przykład: Ania czyta książkę i Marek odrabia lekcje.

Przeciwstawne – zdania są ze sobą skontrastowane. Spójniki: ale, jednak, lecz, natomiast, a.

Przykład: Chciałem iść na spacer, ale padało.

Rozłączne – zdania wykluczają się nawzajem lub przedstawiają wybór. Spójniki: lub, albo, czy, bądź.

Przykład: Pójdziemy do kina albo zostaniemy w domu.

Wynikowe – drugie zdanie jest skutkiem lub wnioskiem z pierwszego. Spójniki: więc, dlatego, toteż, zatem.

Przykład: Tutaj zużywasz więcej kalorii na ogrzanie się, więc nie przytyjesz tak łatwo.

Jak rozpoznać rodzaj zdania współrzędnego? Sprawdź spójnik i związek między zdaniami: dopełniają się – łączne, są skontrastowane – przeciwstawne, wykluczają się – rozłączne, jedno wynika z drugiego – wynikowe.