Wiedza w pigułce: Gatunki literackie: fraszka, sonet, pieśń, tren

Fraszka, sonet, pieśń i tren to gatunki liryczne – należą do rodzaju literackiego zwanego liryką.

Fraszka – krótki, żartobliwy wiersz, często pointowany. Wywodzi się z renesansu. Najsłynniejszy autor fraszek w Polsce to Jan Kochanowski.

Przykłady: Na lipę, Na zdrowie, O żywocie ludzkim Jana Kochanowskiego.

Sonet – wiersz o ściśle określonej budowie: 14 wersów, podzielonych na dwie strofy czterowersowe i dwie trzywersowe. Często refleksyjny i filozoficzny.

Przykłady: Sonety krymskie Adama Mickiewicza.

Pieśń – jeden z najstarszych gatunków lirycznych, przeznaczony do śpiewania lub recytacji. Wyraża uczucia i refleksje, często o charakterze patriotycznym lub religijnym.

Przykłady: Pieśni Jana Kochanowskiego.

Tren – wiersz żałobny, wyrażający żal po śmierci bliskiej osoby. Najsłynniejszy cykl trenów napisał Jan Kochanowski po śmierci córki Urszulki.

Przykłady: Treny Jana Kochanowskiego.

Jak rozpoznać gatunek liryczny? Zwróć uwagę na nastrój, temat i budowę: żartobliwa pointa – fraszka, 14 wersów – sonet, żal po stracie – tren, przeznaczona do śpiewu – pieśń.